I. Vì sao rất nhiều người KHÔNG BIẾT mình có phải nộp thuế TNCN?
Thực tế khi dạy kế toán và tư vấn thuế, rất nhiều người:
- ❌ Nghĩ chỉ người có lương cao mới phải nộp thuế
- ❌ Nghĩ có khấu trừ 10% là xong, không cần quan tâm nữa
- ❌ Nghĩ làm tự do, bán hàng online thì không liên quan thuế TNCN
- ❌ Không phân biệt được “bị khấu trừ thuế” ≠ “là người nộp thuế”
👉 Vì vậy, bài viết này giúp người đọc tự trả lời chính xác 3 câu hỏi:
- Tôi có thuộc đối tượng nộp thuế TNCN không?
- Thu nhập của tôi có thuộc diện chịu thuế không?
- Tôi có phải nộp thêm thuế hay không?
II. Trước tiên cần hiểu: “Người nộp thuế TNCN” là ai?
👉 Người nộp thuế TNCN là cá nhân có thu nhập chịu thuế, không phân biệt:
- Làm công ty hay làm tự do
- Có hợp đồng hay không
- Nhận tiền mặt hay chuyển khoản
📌 Không phải cứ có thu nhập là phải nộp thuế, mà là:
👉 Có thu nhập thuộc diện chịu thuế
👉 Và sau khi tính toán, không thuộc diện miễn
III. BƯỚC 1 – Kiểm tra bạn có thuộc “cá nhân cư trú” hay không
Bạn hãy tự hỏi 1 trong 2 câu sau:
✅ Câu hỏi 1: Bạn có ở Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong năm không?
- Có → Cá nhân cư trú
- Không → xét câu hỏi 2
✅ Câu hỏi 2: Bạn có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam không?
- Có hộ khẩu thường trú
- Hoặc có nhà thuê để ở theo hợp đồng
👉 Nếu CÓ 1 trong 2 → bạn là cá nhân cư trú
📌 90% người Việt Nam đang làm việc tại Việt Nam là cá nhân cư trú
IV. BƯỚC 2 – Kiểm tra nguồn thu nhập của bạn
Bạn hãy xem mình có thuộc 1 trong các nhóm thu nhập sau không:
🔹 1. Thu nhập từ tiền lương, tiền công
Ví dụ:
- Lương làm công ty
- Lương thời vụ
- Tiền làm thêm giờ
- Thưởng KPI, thưởng doanh số
👉 Có → liên quan thuế TNCN
🔹 2. Thu nhập từ làm thêm – làm tự do
Ví dụ:
- Dạy học thêm
- Thiết kế, viết content, IT freelance
- Cộng tác viên bán hàng
- Livestream bán hàng nhận hoa hồng
👉 Có → liên quan thuế TNCN
🔹 3. Thu nhập từ kinh doanh cá nhân
Ví dụ:
- Bán hàng online
- Mở tiệm nhỏ (chưa đăng ký hộ kinh doanh)
- Cho thuê phòng, cho thuê nhà
👉 Có → liên quan thuế TNCN
🔹 4. Thu nhập khác
- Trúng thưởng
- Nhận tiền bản quyền
- Nhận tiền chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng BĐS
👉 Có → liên quan thuế TNCN
V. BƯỚC 3 – Thu nhập của bạn có thuộc diện MIỄN thuế không?
👉 Không phải cứ có thu nhập là phải nộp thuế, ví dụ:
❌ Chưa phải nộp thuế nếu:
- Tổng thu nhập sau giảm trừ ≤ 15,5 triệu/tháng (Áp dụng từ năm 2026)
- Có người phụ thuộc hợp lệ
- Thu nhập thuộc diện miễn theo luật (một số khoản)
📌 Ví dụ rất phổ biến:
Lương 10 triệu/tháng, không thu nhập khác
👉 KHÔNG phải nộp thuế TNCN
VI. BƯỚC 4 – Bạn có đang BỊ KHẤU TRỪ thuế không?
⚠️ Rất nhiều người nhầm lẫn chỗ này.
Trường hợp 1: Bị khấu trừ 10%
- Thường gặp ở:
- Cộng tác viên
- Freelancer
- Lao động thời vụ
👉 Bị khấu trừ ≠ chắc chắn phải nộp thuế
📌 Nhiều người:
- Bị khấu trừ 10%
- Nhưng tổng thu nhập năm thấp
👉 Hoàn toàn có thể hoàn thuế
VII. TỰ KIỂM TRA NHANH – BẠN CÓ PHẢI NGƯỜI NỘP THUẾ TNCN KHÔNG?
👉 Trả lời nhanh 5 câu sau:
1️⃣ Bạn có thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh, làm thêm không?
2️⃣ Bạn sống và làm việc tại Việt Nam trên 183 ngày?
3️⃣ Tổng thu nhập của bạn trên 15,5 triệu/tháng?
4️⃣ Bạn đã bị khấu trừ thuế TNCN?
5️⃣ Bạn chưa từng quyết toán thuế?
👉 Nếu CÓ từ 2 câu trở lên → bạn chắc chắn LIÊN QUAN thuế TNCN
👉 Cần kiểm tra lại nghĩa vụ thuế của mình
VIII. Những hiểu lầm RẤT NGUY HIỂM về thuế TNCN
❌ “Công ty lo thuế rồi, tôi không cần quan tâm”
❌ “Không ký hợp đồng thì không bị thuế”
❌ “Nhận tiền mặt thì cơ quan thuế không biết”
❌ “Thu nhập ít nên không cần quyết toán”
👉 Đây là nguồn gốc của rủi ro truy thu – phạt chậm – mất quyền hoàn thuế
IX. Kết luận – Người đọc cần nhớ điều gì?
👉 Bạn là người nộp thuế TNCN nếu:
- Có thu nhập thuộc diện chịu thuế
- Không thuộc diện miễn
- Không phụ thuộc vào việc có ký hợp đồng hay không
📌 Hiểu đúng – kiểm tra sớm – xử lý đúng sẽ giúp:
- Không bị truy thu
- Không mất tiền oan
- Không lo khi quyết toán
📌 Tư vấn & đào tạo kế toán nhanh AZ – thuế TNCN thực hành
Bạn đang:
- Học kế toán thuế từ cơ bản đến nâng cao?
- Cần hiểu rõ thuế TNCN để làm báo cáo, quyết toán?
- Muốn học kế toán thực tế – dễ hiểu – áp dụng được ngay?
📍 Website: https://ketoan.net.vn
📞 Điện thoại/Zalo: 0901 455 988
👉 Đào tạo kế toán cầm tay chỉ việc – học đến đâu làm được đến đó.
